گفتوگۆی: مارگارێت برینان
وەرگێڕانی: تاک


مارگارێت برینان: بەڕێز بەڕێوەبەر سوپاس بۆ ئەم کاتەی پێت بەخشین.
بیل بێرنس بەڕێوەبەری CIA: خۆشحاڵم بەم چاوپێکەوتنەی لەگەڵتاندا ئەنجامی دەدەم مارگارێت.

مارگارێت: دەزانم بەڕێزتان کەسێکی سەرقاڵن و ئێستا چاودێریی هەموو جیهان دەکەن. دەمەوێت لەم ساڵڕۆژەدا بە باسی ئۆکرانیا و ڕوسیا دەست پێ بکەم. لە لوتکەی هەڵمەتی داگیرکاریی ڕوسیادا، بەرەو شاری کیێڤ بەڕێکەوتن و بە سەرۆک زێلێنسکی-تان ڕاگەیاند، تکایە ڕاستم بکەرەوە گەر ئەم زانیارییەم هەڵە بێت، کە ڕوسەکان هاتوون ئەو بکوژن. ئایە ئەوە یەکەم شت بوو کە وتتان؟
بێرنس: ئەوە یەکەم شت نەبوو کە بە سەرۆک زێلێنسکی بڵێم، بەڵام سەرۆک بایدن داوای لێکردبوون بڕۆم بۆ کیێڤ و نوێترین زانیاریی هەواڵگریی خۆمان بۆ سەرۆک زێلێنسکی بخەمەڕوو، بە گوێرەی ئەو زانیارییە ڤلادمیر پوتن پلانی داڕشتبوو بۆ ئەو هێرشەی بە بۆچوونی خۆی هێرشێکی گەردەلوولئاسا دەبێت لە سنووری بێلاڕوسەوە بۆ دەستگرتن بەسەر شاری کیێڤدا لە ماوەی چەند ڕۆژێکی کەمدا، هەروەها بۆ دەستگرتن بەسەر فڕۆکەخانەی (هۆستۆمێل)دا کە دەکەوێتە باکووری ڕۆژئاوای کیێڤەوە بۆ ئەوەی بتوانێت وەک سەکۆیەک بە کاری بهێنێت بۆ هێنانی هێز و سوپای ڕوسیا لە ڕێی فڕۆکەوە، ئەمەش ببێتە هۆکاری خێراکردنی گەردەلوولی پڕۆسەی داگیرکردنی کیێڤ. و بە بۆچوونی من سەرۆک زێلێنسکی تێگەیشت لەوەی چی لە مەترسییدا بوو و خۆی ڕووبەڕووی چی ڕاوەستابوو. هەروەها هاوبەشەکانمان لە دەزگای هەواڵگریی ئۆکرانیدا زانیاریی هەواڵگریی باشیان هەبوو سەبارەت بەو ڕووداوانەی لە بەردەمیان بوو. بەڵام بە بۆچوونی من ڕۆڵی هەواڵگری لەو ساتەوەختەدا، واتا ئەو زانیارییانەی ئێمە بۆ سەرۆک زێلێنسکیمان خستەڕوو، نەک تەنها لەو سەردانییەدا، بەڵکو بە درێژایی ئەم جەنگە، یارمەتیی زێلێنسکیی دابێت بۆ بەرگرکردن لە وڵاتی خۆی بەو ئاستە لە بوێری و چاونەترسییە. و بە بۆچوونی من ئەوە لە سەرەتادا سوودێکی هەبوو، وەک دەزانن، ماوەیەکی کەم پێش دەستپێکردنی جەنگ.

مارگارێت: مەبەستت لە سوودی بەخشینی زانیاریی هەواڵگرییە؟
بێرنس: بەڵێ.

مارگارێت: بە هەمان شێوە بەڕێزتان وتوتانە و تکایە پێم بڵێ گەر ئەمە زانیارییەکی نادروستە، کە تەنیا کۆمەڵەیەکی سێ چوار کەسیی دەوری ڤلادمیر پوتن لە ڕاستیدا ئاگاداریی پلانی ئەم پرۆسەیەی داگیرکردنی ئۆکرانیا بوون؟
بێرنس: نەخێر، بە بڕوای من ئەوە ڕاستە. مەبەستم بە درێژایی چەندین ساڵ بینیومە، بە تایبەتی لەم ساڵانەی دواییدا، کە چۆن پوتن بازنەی ڕاوێژکارانی چواردەوری خۆی بچوکتر کردووەتەوە و لەم بازنەیەدا ئەولەویەتی بە وەفاداریی دەدا لە بری کارامەیی و شارەزایی ڕاوێژکاران لە بوارەکانی خۆیاندا. ئەو بازنەیە کۆمەڵە کەسانێکن ئەو شتانە بە پوتن دەڵێن کە خۆی دەیەوێت گوێبیستیان بێت، یاخود لانی کەم بە درێژایی چەند ساڵی ڕابردوویان لە کارەکەیاندا فێربوون کە هێندە سوود بە پیشە و پلەی خۆیان ناگەیەنن گەر گومان لە هەڵسەنگاندن و بڕیارەکانی پوتن بکەن. بە بۆچوونی من ئەمە یەکێک لە هەڵە گەورەکانی ناو پرۆسەی بڕیاردانی ڕوسیا بوو لە ساتەکانی پێش هەڵگیرسانی جەنگدا، چونکە تەنیا بازنەیەکی داخراوی کەسەکان گریمانە نادروستەکانی یەکتریان پشتڕاست دەکردەوە.

مارگارێت: ئایا لە ئێستادا پوتن ڕاوێژ بە هیچ کەسێک دەکات؟
بێرنس: بە بڕوای من تا بێت زیاتر پوتن لەو باوەڕەدایە کە خۆی لە هەموان بە باشتر دەزانێت چی لە قازانج و زیانی ڕوسیایە. بە بۆچوونی من هەستی قەدەر لە لای پوتن و برسیبوونی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی مەترسییەکان لەم ساڵانەی دواییدا زیادی کردووە. پوتن لە پاییزی 2021دا، چەند مانگێکی کەم پێش دەسپێکردنی پرۆسەی داگیرکردنی ئۆکرانیا، قەناعەتی بە خۆی کردبوو کە دەروازەی ستراتیژیی کۆنتڕۆڵکردنی ئۆکرانیا بەرەو داخستن دەڕۆیشت، بە بۆچوونی خۆی کۆنتڕۆڵکردنی ئۆکرانیا گرنگییەکی ڕەهای هەیە بۆ ئایندەی ڕوسیا وەک دەسەڵاتێکی مەزن و ئایندەی پوتن وەک سەرکردەیەکی ڕوسیی مەزن بەو چەشنەی خۆی وێنای دەکرد. بەم چەشنە قەناعەتی بە خۆی کردبوو کە سەرەتای 2022 لە ڕووی تاکتیکییەوە کەشێکی شیاوە بۆ ڕوسیا بۆ دەستپێکردنی ئەو هێرشە.

مارگارێت: بۆچی؟
بێرنس: بە بۆچوونی پوتن ئۆکرانیا دوو کەرت و لاواز بوو، ڕۆژئاوا سەرقاڵی بابەتی دیکە بوو، بە بۆچوونی پوتن خۆی هێندە سوپای سەربازیی ڕوسیای بە مۆدێرن کردبوو کە لە توانایدا بوو سەرکەوتنێکی خێرا و یەکلاکەرەوە بەدی بهێنێت. بێ گومان دەرکەوت هەر یەک لەو بۆچوونانە بە تەواوەتی نادروست بوون.
مارگارێت بڕینان: لەم دواییانەدا بەڕێزتان ڕۆیشتنەوە بۆ کیێڤ و چاوتان بە سەرۆک زێلێنسکی کەوت. سێ مانگ لەمەوپێش بە گوێرەی ئەو زانیارییانەی دەست من کەوتوون، بەڕێزتان چاوتان بە لێپرسراوی سیخوڕە سەرەکییەکانی ڕوسیا کەوتووە. ئایە ئێوە هیچ جۆرە دەروازەیەک لەوێدا بەدی دەکەن؟ هیچ جۆرە دەرفەتێک بوونی هەیە؟
بێرنس: نەخێر، ئەو گفتوگۆیەی لەگەڵ (سێرگێ ناریشکین)ی لێپرسراوی دەزگای هەواڵگریی دەرەوەی ڕوسیا هەمبوو زۆر ڕووخێنەر بوو. دەزانی، ئامانجی من باسکردنی دانوستان نەبوو، ئەوە شتێکە دەبێت ئۆکرانییەکان خۆیان لەگەڵ ڕوسەکاندا باسی بکەن کاتێک هەست دەکەن کاتی دانوستانە. بەڵکو ئامانجی ئەو گفتوگۆیە شتێک بوو سەرۆک بایدن داوای لێ کردبووم ئەنجامی بدەم، ئەویش ئەوە بوو بە ڕووی ناریشکین و لە ڕێی ناریشکین-ەوە سەرۆک پوتن ئاگادار بکەمەوە لەو دەرەنجامانەی ڕووبەڕووی دەبنەوە گەر بێت و هەر جۆرە چەکێکی ناوەکی بە کار بهێنن. بە بڕوای من ناریشکین لە جددیەتی ئەم بابەتە تێگەیشت و سەرۆک پوتنیش باش تێگەیشتووە. بە بڕوای من زۆر گرنگ بوو کاتێک سەرکردایەتیی چین و (مۆدی)ی سەرۆک وەزیرانی هیندستان بە ڕوونی دژ بە بەکارهێنانی هەموو جۆرە چەکێکی ناوەکی وەستانەوە.

مارگارێت: بەڕێزتان بە ڕوونی بە ناریشکینتان ڕاگەیاند کە هەموو جۆرە بەکارهێنانێکی چەکی ناوەکی، وەک بەکارهێنانێکی تاکتیکیی چەکێکی ناوەکی لە مەیدانی جەنگدا، لە لایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە بەوپەڕی توندییەوە مامەڵەی لەگەڵدا دەکرێت؟
بێرنس: بە دڵنیاییەوە، بە دڵنیاییەوە. بەردەوام ئەم خاڵەمان بە ئاشکرا باس کردووە. بە بۆچوونی من بەردەوام پەیامی ڕاستەوخۆ گرنگیی خۆی هەیە، هاوشێوەی ئەو پەیامانەی لە سەرکردەکانی دیکەی جیهانەوە دێن، جا چ لە سەرۆک (شی)ی چینەوە بێت، یاخود هەر کەسێکی دیکە.

مارگارێت: لە ئێستادا پەیوەندییەکی ئەوتۆ لەگەڵ ڕوسیادا نییە.
بێرنس: ڕاستە، پەیوەندییەکی وەها نییە.

مارگارێت: بەڵام هێشتا ئەو هێڵی پەیوەندییەتان هەیە لەگەڵ بەرامبەرەکەتاندا؟
بێرنس: بەڵێ، پێموایە تەنانەت لە قووڵترین ئاستی نەیاریی پەیوەندییەکانیشدا، کە بێ گومان ئەوە دۆخی ئێستای پەیوەندیی ئێمەیە لەگەڵ ڕوسیا، گرنگە ئەو هێڵانەی پەیوەندیی بە کراوەیی بمێننەوە و ئەمە بە هەمان شێوە بۆچوونی سەرۆک بایدنیشە.

مارگارێت: دەستکەوتی بەڕێزتان چی دەبێت لەو دانوستان و گفتوگۆیانەدا؟ ئاماژەتان بەوە کرد گفتوگۆیەکی ڕووخێنەر بوو، بۆچی؟
بێرنس: چونکە بە ڕای من بەڕێز ناریشکین هەڵوێستێکی تەواو نەیارانەی هەبوو، ڕەفتاری خۆسەپێن و خۆبەگەورەزان بوو. ئەو ڕەفتارە ڕەنگدانەوەی دیدگای خودی پوتن بوو، ڕەنگدانەوەی ئەو باوەڕەی پوتن بوو کە پێی وایە دەتوانێت لەمڕۆدا کات لە بەرژەوەندیی خۆی بە کار بهێنێت، کە پێی وایە دەتوانێت ئۆکرانییەکان بهاڕێت و هاوپەیمانە ئەوروپییەکانمان شەکەت بکات، کە پێی وایە سەرەنجام شەکەتیی سیاسیی سەرهەڵدەدات. لە ڕێی ئەزموونی خۆمەوە وا تێگەیشتووم کە پوتن بە جۆرێک تەماشای ئەمریکییەکان، تەماشای ئێمە، دەکات وەک ئەوەی گرفتی نەبوونی تەرکیزمان هەبێت، سەرەنجام ڕوودەکەینە سەر پرسێکی دیکە. بە بۆچوونی من بەم چەشنە پوتن لەمڕۆدا لە زۆر ڕووەوە لەو باوەڕەدایە کە ناتوانێت بۆ ماوەیەک براوە بێت، بەڵام ناشتوانێت دۆڕاو بێت. ئەمە باوەڕی پوتنە. هەر بۆیە لە بری ئەوەی ڕێگەی کشانەوە، یاخود تەواوکردن بدۆزێتەوە، ئەوەی پوتن دەیکات گەرمکردنی دۆخەکەیە، بەڵام لە سەرجەم هەلومەرجەکاندا ئەوەی ڕوودەدات بە هەموو جۆرە پێوەرێکی بابەتییانە تا ئێستا شکستیی ستراتیژیی ڕوسیا بووە.

مارگارێت: پێناچێت ئەو بەو جۆرە هەڵسەنگاندنی هەبێت، هەر چەندە 97 لە سەدی هێزە زەمینییەکانی لە خاکی ئۆکرانیادایە. ئەمە وەک مەکینەی قیمەکردنی گۆشت وایە، ئایا ئەو تەماشای دانیشتوانی وڵاتەکەی دەکات و دەڵێت ژمارەی پێویست لە پیاوی گەنجم هەیە بۆ ئەوەی بتوانم ڕەوانەی مەرگیان بکەم؟ ئایا چ باجێک وای لێ دەکات بیرکردنەوەی خۆی بگۆڕێت؟
بێرنس: بە دڵنیاییەوە پوتن هیچ هاوسۆزییەکی نییە بەرامبەر لەدەستدانی ژیانی هاووڵاتییانی ڕوسیا، یاخود بەرامبەر لەدەسچوونی ئەو بڕە زۆرەی چەک و تەقەمەنی بە درێژایی ئەم جەنگە. بەڵام بەردەوام لوتبەرزییەکی لە ڕادەبەدەر لە دەوری پوتن و تێڕوانینی پوتن بەدی دەکرێت بەرامبەر بەم جەنگەی لە ئێستادا لە ئارادایە. بە بۆچوونی من ئەوەی گرنگە ڕەچاوی بکەین کاتێک لە ئایندەی 2023 دەڕوانین و هەموو ئەو هاوکارییە ماددی و هەواڵگرییەی لە تواناماندایە بۆ هاوبەشە ئۆکرانییەکانمانی دابین دەکەین، بریتییە لە فشکردنەوەی ئەو لوتبەرزییەی پوتن و دووبارە پەیداکردنەوەی تەوژمێک لە مەیدانی جەنگدا. چونکە بە ڕاستی من لەو باوەڕەدام، وەک دیپلۆماتکارێک، من حەز دەکەم دەرفەتی دانوستانەکان بەدی بکەم. من پێم وا نییە ڕوسەکان لەمڕۆدا پرسی دانوستانیان بە جددی وەرگرتبێت. تەنیا بەرەوپێشچوونێک لە مەیدانی جەنگدا دەتوانێت ڕۆڵی هەبێت لە باشترکردنی ئەگەری دانوستانەکانی ئایندە. بڕیاردان لەم پرسە دەچێتەوە لای ئۆکرانییەکان. هەر وەک چۆن سەرۆک بایدن بە ڕوونی ئاماژەی پێکردووە، ئەرکی ئێمە نەک تەنیا وەک جڤاکێکی هەواڵگری، بەڵکو وەک حکومەتێک بریتییە لە دابینکردنی هەموو جۆرە هاوکارییەک کە لە تواناماندایە بۆ ئۆکرانییەکان، بۆ ئەوەی ئۆکرانییەکان بتوانن دەستی خۆیان لە مەیدانی جەنگ و سەرەنجام لەسەر مێزی دانوستانەکان بەهێزتر بکەن.

مارگارێت: ڕوسیا 18 لە سەدی ئۆکرانیای کۆنتڕۆڵ کردووە. لە چ خاڵێکدا پوتن دەڵێت ناتوانم ئەم جەنگە ببەمەوە؟
بێرنس: من پێموایە ...

مارگارێت: دەبێت بەڕێزتان بیرتان لەو ئەگەرە کردبێتەوە.
بێرنس: وەک پێشتر ئاماژەم پێی کرد، لە ئێستادا پوتن متمانەی تەواوەتی بە تواناکانی خۆی هەیە بۆ شەکەتکردنی ئۆکرانیا، بۆ لاوازکردنی ئۆکرانیا، لە ئێستادا هەموو بەڵگەکان پێمان دەڵێن پوتن سوورە لەسەر ئەنجامدانی کارێکی لەو جۆرە. بەڵام دەبێت ڕۆژێک لە ڕۆژان پوتن ڕووبەڕووی زیادبوونی تێچووەکان ببێتەوە، لە ژمارەی ئەو تابوتانەی دێنەوە نیشتمان بەرەو ناوچە هەرە هەژارەکانی ڕوسیا، چونکە وەک دەزانن بەشێکی زۆر لەو سەربازانەی بە زۆرەملێ لە بری تۆپ نێردراونەتە بەرەکانی پێشەوەی جەنگ و ناوچەی (دۆنباس) خۆیان بە ڕەچەڵەک خەڵکی ناوچەکانی (داغستان) و (بوریاتیا)ن، کە چەند ناوچەیەکی هەژارنشینی ڕوسیان. هاوکات زیانی ئابووریی سەر ڕوسیا تا بێت زیاتر دەبێت. زیانێکی گەورەش بە ناوبانگی ڕوسیا کەوتووە. لە هەمان کاتدا ئەم جەنگە ڕیکلامێکی باش نەبووە بۆ فرۆشی چەکی ڕوسی. کەواتە سەرەنجام لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا دۆخی پوتن دەگات بەو ئاستە، بەڵام لە ئێستادا گەر ڕاشکاوانە وەڵامتان بدەمەوە پێموایە پوتن سوورە لەسەر بڕیاری خۆی.

مارگارێت: دەمەوێت پرسیارتان لێ بکەن سەبارەت بەو شتەی ئەگەری هەیە ببێت بە هێڵێکی نوێ لە چەک بۆ ڕوسیا. پێدەچێت ویلایەتە یەکگرتووەکان تووشی سەرسووڕمان بووبێت کاتێک بینی چین لە ڕاستیدا بیر لە گەیاندنی پشتیوانییەکی کوشندە دەکاتەوە بۆ حکومەتی ڕوسیا. بەڕێزتان ئاماژەتان بەوە کرد کە تا 2ی شوبات سەرۆک (شی جین پینگ) دژی دابینکردنی هەموو جۆرە هاوکارییەکی سەربازی بوو. چی گۆڕا؟
بێرنس: پێموایە ئەمە شتێکە ئێمە زۆر بە وریاییەوە چاودێریی دەکەین. بە بڕوای من چینییەکان زۆر بە وریاییەوە مامەڵە لەگەڵ ئەم پرسەدا دەکەن. بە دڵنیاییەوە ئێمەش زۆر بە ڕوونی و جددی دەرەنجامەکانی کارێکی لەو جۆرەمان لەسەر پەیوەندییەکانی ئێمە و چین و لە هەمان کاتدا پێموایە پەیوەندییەکانی نێوان چین و هاوپەیمانە ئەوروپییەکانی ئێمەش، خستووەتە ڕوو.

مارگارێت: گەمارۆکان؟
بێرنس: ئەمە پرسێکە ئێمە زۆر زۆر بە وریاییەوە چاودێریی دەکەین. خۆتان دەزانن، وەک بەڕێز وەزیر (بلینکن) بە ئاشکرا ئاماژەی پێ کرد، ئێمە چەند زانیارییەکی هەواڵگریمان کۆکردووەتەوە کە تێیاندا دەردەکەوێت چین بیر لە دابینکردنی چەکی کوشندە دەکاتەوە. ئەمە بەو مانایە نایەت کە ئێمە گەیشتووین بە دەرەنجامێکی یەکلاکەرەوە سەبارەت بەم پرسە، کە ئەوان لە ڕاستیدا دەستیان کردبێت بە دابینکردنی چەکی کوشندە، بەڵام ڕوون و ئاشکرا دیارە ئەمە بابەتێکە ئێمە زۆر بە جددی وەرمانگرتووە و زۆر بە وریاییەوە چاودێریی دەکەین.
مارگارێت: وەزیر (بلینکن) وتی لە دوو مانگی ڕابردوودا ویلایەتە یەکگرتووەکان چەند زانیارییەکی دەستکەوتووە. بەڵام دەستکەوتنی زانیاری لە دوو مانگی ڕابردوودا بۆ بیرکردنەوە لەوەی ئەوان بە شێوەیەکی چالاک بیریان لە ناردنی چەک کردووەتەوە – مەبەستم، بەڕێزتان تا چ ڕادەیەک متمانەتان بە زانیارییە هەواڵگرییەکان هەیە، کە پێدەچێت ئەمە شتێک بێت خودی (شی جین پینگ) خۆی ڕای لە سەری بگۆڕێت؟
بێرنس: ئێمە دڵنیاین کە سەرکردایەتیی چینی بیری لە دابینکردنی چەک و ئامڕازی کوشندە کردووەتەوە، بەڵام لە هەمان کاتدا ئەمە وەک بڕیاری کۆتایی نابینین و هیچ بەڵگەیەکمان لەبەردەستدا نییە کە بە واقیعی بارکردنی چەکی کوشندە نیشان بدات. هەر بۆیە وەزیر (بلینکن) و سەرۆک بایدن بە گرنگییان زانیوە بە ڕوونی نیشانی بدەن دەرەنجامەکانی بڕیارێکی لەو جۆرە چۆن دەبێت ...

مارگارێت: بۆ ڕێگریکردن لێی.
بێرنس: بەڵێ، بۆ ڕێگریکردن لێی، چونکە کارێکی لەو جۆرە دەبێت بە گرەوێکی زۆر مەترسیدار و ناژیرانە.

مارگارێت: کەواتە بۆچی پەکین خۆی دەخاتە بەر مەترسیی ئەگەری قڵپبوونەوەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئەوروپا بە هۆی بەزاندنی ئەم سنوورەوە؟
بێرنس: ئەوە پرسیارێکی جوانە، بۆیە هیواخوازم ئەوان کارێکی لەو جۆرە نەکەن.

مارگارێت: لەبەر ئەوەی بە دڵنیاییەوە لە بەرژەوەندیی دۆخی ئابووریی چیندا نابێت، بە تایبەتی ئەگەر گەمارۆ بەشێک بێت لە دەرەنجامەکان. ئایا پێتانوایە پەکین سوودمەند بێت لە سەرقاڵبوون و تێوەگلانی ڕۆژئاوا لە ناکۆکییەکی درێژەکێشاوی ئەوروپادا؟
بێرنس: مەبەستم ...

مارگارێت: کە ئەوە ئامانجی چین بێت؟
بێرنس: ڕێی تێدەچێت، بەڵام بە بڕوای من هیچ سەرکردەیەکی بیانی هێندەی (شی جین پینگ) بە وریاییەوە چاودێریی ئەزموونی ڤلادمیر پوتن لە ئۆکرانیا و پەرەسەندنی ئەو جەنگەی نەکردووە. لە زۆر ڕووەوە ئەو شڵەژاوە و هاتووەتەوە هۆش خۆی کاتێک ئەو دیمەنانەی بینیوە. پێموایە ئەو سەری سووڕماوە لەو ئەدا زۆر خراپەی سوپای سەربازیی ڕوسیا. هەروەها پێموایە ئەو سەرسووڕماوە لە ئاستی یەکگرتوویی و پشتیوانیی ڕۆژئاوا بۆ ئۆکرانیا. بە دیاریکراوی لە ئاستی ئامادەیی، نەک تەنیا ویلایەتە یەکگرتووەکان، بەڵکو هاوپەیمانە ئەوروپییەکانیشمان بەرامبەر بە لەخۆگرتنی بڕێک لە زیانی ئابووری بۆ گەیاندنی زیانێکی ئابووریی گەورەتر بە ڕوسیا لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا. هەر بۆیە پێموایە هەموو ئەمانە تا ڕادەیەک (شی جین پینگ)یان هێناوەتەوە هۆش خۆی.

مارگارێت: کەواتە بە ڕای بەڕێزتان ئەم سیاسەتی شەرمەزارکردنە ئاشکرایەی چینییەکان کاتێک دەڵێین ئێمە دەزانین ئێوە بیر لە چی دەکەنەوە، بۆچی بە بۆچوونی ئێوە ئەمە دەبێتە هۆی دروستبوونی گۆڕانکارییەک لە حساباتی (شی جین پینگ)دا؟
بێرنس: پێم وا نییە ئەمە بە هیچ شێوەیەک پەیوەندی هەبێت بە شەرمەزارکردنی هیچ کەسێکەوە. تەنیا ئەوەیە زۆر ڕوون و ڕاستەوخۆ بین سەبارەت بە جددیەتیی نیگەرانییەکانمان، هەروەها ...

مارگارێت: بە شێوەیەکی ئاشکرا.
بێرنس: لە هەمان کاتدا بە شێوەیەکی ئاشکرا. هەروەها بە شێوەیەکی تایبەتیش، چونکە وەک دەزانن پێشتر ئەم پەیامە لە چەند بۆنەیەکی جیاوازدا گەیەنراوە.

مارگارێت: گەر لە حاڵەتێکدا ئەو شتە ڕووبدات، دەرەنجامەکانی چی دەبێت لە جەنگی ئۆکرانیادا؟ هەبوونی چەک و تەقەمەنی زیاتر بە مانای چی دێت؟ ئایە گۆڕانکارییەک لە دۆخەکەدا دەکات؟
بێرنس: بەڵێ ئاشکرایە چەک و تەقەمەنی زیاتر بۆ لایەنی داگیرکار لەم جەنگەدا کە ڕوسیای ڤلادمیر پوتنە دابین دەکرێت، جا لە هەر شوێنێکەوە بێت، لە هەمان کاتدا بەڵگەمان لایە کە ئێرانییەکانیش چەک و تەقەمەنیی کوشندەیان دابین کردووە، کۆریای باکووریش بە هەمان شێوە. بەم چەشنە هاوکاریی کوشندە لە هەر جێیەکەوە بێت، دەبێتە هۆی درێژکردنەوەی جەنگی توندڕەویی داگیرکاری.

مارگارێت: ڕۆژنامە ئەڵمانییەکان ئاماژە بەوە دەکەن چین بیری لە درۆنی (کامیکاز) کردووەتەوە، هەروەها شوێنگرەوەی فڕۆکە و چەند جۆرە چەکێکی دیکە. وەزیر بلینکن تەنیا ئاماژەی بە چەک و تەقەمەنی کرد، ئایا بەڕێزتان ئەو جۆرە ئامڕازانە بە شێوەیەکی دیکە تەماشا دەکەن، مەبەستم ئەوەیە ئەوانە بە شێوەیەکی جیاواز لە مەیدانی جەنگدا بە کار دەهێنرێن، بەڵام چ جۆرە هێڵێک دەبەزێنن؟
بێرنس: ناتوانم هیچ سەرنجێکم هەبێت سەبارەت بە وردەکارییەکانی ئەو شتانەی لە میدیا ئەڵمانییەکاندا باس دەکرێن. تەنیا دەتوانم ئەوە بڵێم کە ئێمە بە جددی نیگەرانی ئەگەری دابینکردنی ئامڕازی کوشندەین بۆ ڕوسیا لە لایەن چینەوە. وەک پێشتر ئاماژەم پێی کرد، ئێمە بەڵگەی بڕیاری کۆتایی کارێکی لەو جۆرەمان نییە، هیچ بەڵگەیەک نییە ئاماژە بە گواستنەوەیەکی واقیعیی ئەو جۆرە چەک و ئامڕازانە بکات. بۆیە هەموو ئەوەی لە ئێستادا ئەنجامی دەدەین بریتییە لە جەختکردنە سەر گرنگیی ڕوونەدانی حاڵەتێکی لەو جۆرە.

مارگارێت: ویلایەتە یەکگرتووەکان بەڵگەی پێویستیی لەبەردەستدایە کە ئاماژە بەوە دەکات کۆمپانیا چینییەکان پشتیوانیی نا-کوشندەیان بۆ پیاوکوژە بەکرێگراوەکانی ڕوسیا دابین کردووە، بەڵام وەک بەڕێزتان دەزانن ئەوە وێنەکانی مانگی دەستکردن کە هاوکار دەبن لە ئاڕاستەکردنی چەکدا. ئایە ئەمە ئاماژەیەک نییە بۆ چۆنێتیی بیرکردنەوەی ئەوان لەم جەنگەدا، ئایە ئەوە ناگەیەنێت کە ئەوان لە ڕاستیدا نێوەندگیریی ئاشتی نین، بەڵکو لایەنێکن لەم ناکۆکییەدا؟
بێرنس: بە بۆچوونی من، وەک خۆشتان دەزانن، ئەمە ئاماژەیەکە بۆ بوونی هاوبەشییەکی بەهێز لە نێوان چین و ڕوسیا، هەر وەک سەرۆک (شی) و پوتن لە سەرەتای مانگی شوباتدا و پێش هەڵگیرسانی جەنگ ئاماژەیان پێی کرد. بەڵام من پێموایە چینییەکان لە هەمان کاتدا هەوڵ دەدەن لە قورسایی دەرەنجامی نیگەرانییەکانی ئێمە تێبگەن کە سەبارەت بە دابینکردنی ئامڕازی کوشندە گوزارشتمان لێ کردووە. بە وریاییەوە هەڵسەنگاندێک بۆ سنووری ڕووبەڕووبوونەوەی دەرەنجامە جددییەکان ئەنجام دەدەن و ئێمەش هەوڵمان داوە ڕوون و ئاشکرا گوزارشت لەو سنوورە بکەین.

مارگارێت: کەواتە گەر بە شێوەیەکی دیکە گوزارشتی لێ بکەین، ئەوەی کرا تاقیکردنەوەی کاردانەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان بوو بەرامبەر بە دابینکردنی وێنەی مانگی دەستکرد. بۆ ئەوەی بزانن ئاخۆ دەکرێت دواتر بڕۆن بەرەو چەک ...
بێرنس: بەڵێ ڕاستە، لە ڕوانگەی ئێمەوە جیاوازییەکی گەورە هەیە و لێرەدا داڕێژەرانی سیاسەتی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە ڕوونی جیاوازییان کردووە لە نێوان ئامڕازی نا-کوشندە و ئامڕازی کوشندەدا.

مارگارێت: کەواتە تا چ ڕادەیەک ئێمە دەتوانین پرۆسەی بیرکردنەوە و بڕیاردانی (شی جین پینگ) ببینین؟
بێرنس: ئەم پرسیارە هەمیشە لای هەموو دەزگایەکی هەواڵگری پرسیارێکی قورسە. ئێوە دەزانن لە سیستمی دیکتاتۆریدا دەسەڵات لە دەستی یەک پیاودا کۆ دەبێتەوە، بەڵام ئەمە پرسێکە ئێمە زۆر بە جددی هەوڵی بۆ دەدەین و هەوڵ دەدەین ڕوونترین بەڵگەی بەردەستمان بۆ سەرۆک بایدن دابین بکەین.

مارگارێت: بەڵام ئێوە توانایەکی هەواڵگریی بێ وێنەتان هەبوو لە پرسی ڕوسیا و ڤلادمیر پوتن و بازنەی کەسانی نزیک لە پوتندا. ئایا هەمان توانامان بۆ پرسی (شی جین پینگ) هەیە؟
بێرنس: ئێمە زۆر بە جددی هەوڵ دەدەین گەشە بە توانایەکی هاوئاست بدەین.

مارگارێت: هەوڵی بۆ دەدەن؟
بێرنس: من پێموایە ئێمە زۆر بە جددی هەوڵ دەدەین بۆ پەرەدان بە باشترین ئاستی هەواڵگری.

مارگارێت: بەڵام ئایا کاتێک ئێوە باسی بیرکردنەوە و پرۆسەی بڕیاردانی شی جین پینگ دەکەن، بە دەست هەمان جۆرە گرفتی کولتووری "بەڵێ ئەزبەنی"ەوە دەناڵێنێت کە لە دەوری ڤلادمیر پوتن بە دی دەکرێت. چونکە شی جین پینگ کەسانێکی زۆری لە حکومەتەکەی خۆی دوورخستەوە.
بێرنس: مارگارێت، ئەو بابەتە جێی نیگەرانییە لە هەموو جۆرە سیستمێکی دیکتاتۆریدا و بە بڕوای من ئەوەی لە پەکین دەیبینین چڕبوونەوەیەکی دەسەڵاتە بە ڕێژەیەکی زۆر خێرا لە دەستی شی جین پینگ-دا لە میانی زیاد لە دە ساڵی حوکمڕانیی خۆیدا. وەک چۆن بینیمان لوتبەرزیی پوتن ڕوسیای بە کوێ گەیاند و ئەو هەموو نەهامەتییەی بەسەر گەلی ئۆکرانیادا هێنا. لە سیستمێکی لەو جۆرەدا، سیستمێکی زۆر داخراوی بڕیاردان کە هیچ کەسێک بەرەنگاری فرمانڕەوایی بیرۆکەکانی سەرکردەیەکی دیکتاتۆر نابێتەوە، دەکرێت چەند هەڵەیەکی زۆر گەورە ئەنجام بدرێن.

مارگارێت: بەڕێزتان ئاماژەتان بەوە کرد کە شی جین پینگ بە سوپای سەربازیی وڵاتەکەی ڕاگەیاندووە، ئامادە بن بۆ داگیرکردنی تایوان لە ساڵی 2027دا. پێدەچێت جڤاکی هەواڵگری کەمێک تەمومژاوی بێت لە دەرەنجامەکانیدا بۆ ئەم بابەتە. ئایا بە بۆچوونی بەڕێزتان ڕووداوێکی لەو جۆرە داگیرکردنێکی ئاشکرا دەبێت؟ یان پێتانوایە بە ئەگەرێکی زیاترەوە چین لەسەرخۆ دیموکراسی لە تایوان دەخنکێنێت؟
بێرنس: سەرەتا بە بۆچوونی من دەبێت ویستی شی جین پینگ بۆ سەرەنجام کۆنتڕۆڵکردنی تایوان زۆر بە جددی وەربگرین. بەڵام لە تێڕوانینی ئێمەدا ئەمە بە مانای ئەوە نایەت کە ناکۆکییەکی سەربازیی دۆخێکی حەتمییە. ئێمە دەزانین، وەک پێشتر ئاشکرا ڕاگەیەندرا، سەرۆک شی جین پینگ ڕێنمایی بۆ سەرکردایەتیی سەربازیی چینی (PLA) دەرکرد ئامادە بن بۆ داگیرکردنی تایوان تا ساڵی 2027، بەڵام ئەمە بەو مانایە نایەت کە شی جین پینگ بڕیاری پرۆسەی داگیرکردنی داوە لە ساڵی 2027دا، یاخود لە هەر ساڵێکی دیکەدا. بە بڕوای من لانی کەم تێگەیشتنی ئێمە بۆ دۆخەکە ئەوەیە کە سەرۆک شی جین پینگ و سەرکردایەتیی سەربازیی چین لەمڕۆدا بە گومانن لەوەی ئاخۆ لە توانایاندا بێت داگیرکارییەکی لەو جۆرە جێبەجێ بکەن، یاخود نا. پێموایە پاش بینینی ئەزموونی پوتن لە ئۆکرانیا، بەشێک لە گومانەکانی سەرکردایەتیی چین هێندەی تر توند بووەوە. بەم چەشنە هەموو ئەوەی دەتوانم بیڵێم ئەوەیە کە پێموایە دەشێت مەترسییەکانی ئەگەری بەکارهێنانی هێز لەم دە ساڵەدا درێژە بکێشێت و لە دە ساڵی ئایندەشدا بەردەوام بێت. کەواتە ئاشکرا دیارە ئەمە شتێکە ئێمە زۆر زۆر بە وریاییەوە تەماشای دەکەین.

مارگارێت: نامەوێت تێپەڕ بێت و لێت نەپرسم چ کاتێک جڤاکی هەواڵگری کەمێک کار و ئامانجی پەکینی بۆ ڕوون دەبێتەوە، کاتێک باڵۆنێکی سیخوڕییان بەسەر ویلایەتە یەکگرتووەکاندا هەڵفڕاند؟
بێرنس: پێموایە لە ئێستادا ئێمە، مەبەستم حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانە، و بەشێکی زۆر لە هاوبەشانمان زانیارییەکی زۆریان لە کەنار دەریای کارۆلینای باشوور دەستکەوتووە دەربارەی ئەو سەکۆیەی لەو باڵۆنەدا هەڵگیرابوو. ڕوون و ئاشکرا دیارە ئەوە سەکۆیەکی هەواڵگری بووە. پێموایە ئێمە لە تواناماندا دەبێت وێنایەکی ڕوونی تواناکانی ئەو سەکۆیە بخەینەڕوو.

مارگارێت: بەڵام ئەمە کاتێکی زۆری پێ دەچێت، وا نییە؟
بێرنس: کاتی پێدەچێت، بەڵام ئەوەندەی من تێگەیشتبم ئێمە دەتوانین کەمێک بەڵگە و زانیاری دەربارەی ئەو سەکۆیە کۆبکەینەوە.

مارگارێت: بە بۆچوونی بەڕێزتان شی جین پینگ ئاگادارە ئەو باڵۆنە ڕەوانەی ویلایەتە یەکگرتووەکان کراوە؟
بێرنس: نازانم.

مارگارێت: هیچ بیرۆکەیەکتان هەیە؟
بێرنس: ئاشکرایە ئەمەش شتێکە ئێمە زۆر بە وریاییەوە چاودێری دەکەین. من پێموایە سەرکردایەتیی چینی بە ئاشکرا تێگەیشتووە لەوەی ئەم جۆرە توانایەیان ڕەوانەی ئاسمان کردووە و ئەمە سەکۆیەکی هەواڵگرییە، بەڵام بە ڕاشکاوی ناتوانم بڵێم ئاخۆ سەرکردایەتیی چینی چ شتێکی دەربارەی کات و حەقیقەتی ئەم ڕووداوە زانیوە.

مارگارێت: دەمەوێت بێمەوە سەر بابەتێک دەربارەی ئێران ئاماژەتان پێی کرد. ئێوە لە ڕابردوودا باستان لەوە کردووە کە سەرەتای هاوبەشییەکی تەواوەتیی توانای بەرگری لە نێوان ڕوسیا و ئێراندا دەست پێ دەکات. ئایا بە دیاریکراوی تا چ ئاستێک ئەو هاوپەیمانێتییە دەڕوات؟
بێرنس: لە ئێستادا بە خێراییەکی زۆر بە ئاڕاستەیەکی زۆر مەترسیداردا دەڕوات، بە جۆرێک کە ئێمە دەزانین ئێرانییەکان سەدان درۆنی چەکداریان بۆ ڕوسەکان دابین کردووە، ئەوانیش بەکاریان دەهێنن بۆ گەیاندنی ئازار بە کەسانی سڤیلی ئۆکرانی و ژێرخان و باڵەخانە سڤیلەکانی ئۆکرانیا. ئێمە دەزانین ئەوان چەک و تەقەمەنییان بۆ تۆپهاوێژ و تانکەکان دابین کردووە. هاوکات نیشانەی ئەوە دەبینین کە ڕوسیا پێشنیاری کردووە یارمەتی ئێرانییەکان بدات لە بەرنامە موشەکییەکانیاندا و لانی کەم بیریان کردووەتەوە لە ئەگەری دابینکردنی فڕۆکەی جەنگی بۆ ئێرانییەکان. ئەمەش مەترسییەکی ئاشکرای خوڵقاندووە، نەک تەنیا لەسەر گەلی ئۆکرانیا وەک چۆن ئێستا دەیبینین، بەڵکو بە هەمان شێوە لەسەر هاوڕێ و هاوبەشەکانمان لە سەرتاسەری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا. کەواتە ئەمانە چەند پەرەسەندنێکی هەراسانکارن.

مارگارێت: ئایا سەرکردەکانی ئێران بڕیاریان داوە هەوڵ بۆ پەیداکردنی چەکی ناوەکی بدەن؟
بێرنس: بە گوێرەی زانیارییەکانی خۆمان، ئێمە لەو باوەڕەدا نین تا ئێستا ڕابەری باڵای ئێران بڕیاری بەردەوامبوونی ئەو بەرنامەی چەکی ناوەکییەی دابێت کە لە کۆتایی ساڵی 2003دا ڕایگرت. بەڵام ئاشکرا دیارە دوو پایەکەی دیکەی ئەو بەرنامەیە، مەبەستم لە بەرنامەکانی پیتاندنە، لە دوو ساڵی ڕابردوودا زۆر بەرەوپێشچوون.

مارگارێت: بە گوێرەی ڕاپۆرتەکان گەیشتوونەتە ئاستی 84 لە سەدی پوختیی یۆرانیۆم.
بێرنس: ئەوان هێندە بەرەوپێشچوون لەو بابەتەدا کە تەنیا چەند هەفتەیەکی کەمیان پێویستە تا بگەن بە 90 لە سەد، ئەگەر خۆیان بە نیاز بن ئەو سنوورە تێپەڕێنن. هەروەها لە ڕووی سیستمە موشەکییەکانیان و توانای بەرهەمهێنانی چەکێکی ناوەکی، کاتێک پەرەیان پێ دا، بە هەمان شێوە بەرەوپێشچووە. کەواتە وەڵامی پرسیارەکەتان نەخێرە، ئێمە هیچ بەڵگەیەک بە دی ناکەین پێمان بڵێت ئەوان بڕیاریان داوە بۆ درێژەدان بە بەرنامەی چەکی ناوەکی. بەڵام پێموایە ڕەهەندەکانی دیکەی ئەم ئاڵنگارییە بە خێراییەکی مەترسیدار گەشە دەکەن.

مارگارێت: ئیسرائیل دەڵێت ئەوان لەو باوەڕەدان ئێران سووتەمەنی پێویستی لەبەردەستدایە بۆ بەرهەمهێنانی چوار موشەک و لەم دواییانەدا ڕێژەی پوختیی پیتاندنی یۆرانیۆم گەیشتووەتە 84 لە سەد – ئەو ڕێژەیە زۆر نزیکە لە 90 لە سەد، ئەو ڕێژەیەی پێویستە بۆ بەرهەمهێنانی چەکی ناوەکی. کەواتە ئایا ئەوان چەندێک لە تاقیکردنەوەی موشەکی ناوەکییەوە دوورن؟ یاخود ئایا ئێوە دەڵێن لەبەر ئەوەی ئەوان بڕیاریان نەداوە هەوڵ بۆ پەیداکردنی چەکێکی ناوەکی بدەن کە ...
بێرنس: دروستە.

مارگارێت: ئایا ئێمە نزیک نەبووینەتەوە لەو خاڵە؟
بێرنس: بەڵێ. تا ئێستا ئەوان لانی کەم بە گوێرەی هەڵسەنگاندنەکانی ئێمە دوورن لە پەرەدانێکی واقیعی بە چەکی ناوەکی لە ڕووی تواناکانیانەوە، بەڵام وەک پێشتر ئاماژەم پێی کرد، بەرەوپێشچوونی ئەوان لە ڕووی پیتاندنی یۆرانیۆمەوە پرسێکی پڕ لە نیگەرانییە.

مارگارێت: هێشتا من پرسیارێکی زۆرم ماوە ئاڕاستەی بەڕێزتانی بکەم، بەڵام هاوکارانم پێم دەڵێن هێندە کاتی بەرنامەکەمان نەماوە. دەمەوێت لێت بپرسم، چ شتێک شەوان خەو لە چاوت دەزڕێنێت؟
بێرنس: زۆر شت. سروشتی پیشەکەی من بەم جۆرەیە. ئەو پیشەیەی من بە شانازییەوە لە دوو ساڵی ڕابردوودا ئەنجامم داوە. بە بۆچوونی من لە مەودایەکی کورتدا، ئاشکرایە نیگەرانییەکی زۆر هەیە سەبارەت بە جەنگی پوتن لە ئۆکرانیا و ئێمەش دەبێت هەموو توانای خۆمان بەکاربهێنین بۆ پشتیوانیکردنی ئۆکرانییەکان. من زۆر شانازی بە ڕۆڵی هەواڵگرییەوە دەکەم لەم ناکۆکییەدا. پێموایە ئێمە نەک تەنیا CIA، بەڵکو تەواوی جڤاکی هەواڵگریی ویلایەتە یەکگرتووەکان، هەر زوو هۆشدارییەکی توندمان دا لە هاتنی ئەو جەنگی داگیرکارییە. پێموایە ئێمە زانیارییەکی هەواڵگریمان بەخشی کە یارمەتیی ئۆکرانییەکانی دا بەرگری لە خۆیان بکەن. پێموایە ئاستی متمانە پێکراویی زانیارییە هەواڵگرییەکانی ئێمە یارمەتیی سەرۆک بایدنیان دا هاوپەیمانێتییەکی هێندە بەهێز پێکبهێنێت. هەروەها بڕیاری سەرۆک بایدن بۆ ئاشکراکردنێکی وریا و هەڵبژێردراوی نهێنییەکانی ئێمە و هەندێک لە زانیارییە هەواڵگرییەکانی ئێمە کاریگەرییەکی گرنگیان هەبووە، بە جۆرێک کە توانی ڕێگری بکات لە پوتن بۆ ئەوەی نەتوانێت پەرە بە گێڕانەوەیەکی نادروستی ڕووداوەکان بدات، چونکە ئەو چەندین جار کاری وەهای کردووە و من بە هۆی ئەزموونی خۆمەوە لە بیست ساڵی ڕابردووی ئەم کارەمدا بینیومە کاری وای کردووە. هەروەها بووە هۆی لەدەستدانی هاوسەنگی لە لای ئەو، ئەمەش بۆ ڤلادمیر پوتن دۆخێکی زۆر ناڕەحەت و نامۆیە. هەر بۆیە لەبەر هەموو ئەو هۆکارانە من زۆر بە وریاییەوە تەرکیز دەکەمە سەر ئەو ڕۆڵەی دەزگای هەواڵگری لەم جەنگەدا دەیگێڕێت و هەموو ئەوەی لە تواناماندا بێت ئەنجامی دەدەین بۆ پشتیوانیکردنی ئۆکرانییەکان و یارمەتیدانی سەرۆک بایدن بۆ سەرکەوتن لە هێشتنەوەی ئەو هاوپەیمانێتییە نایابەی ئەو وڵاتانەی پشتیوانیی ئۆکرانیا دەکەن.

مارگارێت: بەڕێزتان دوایین ئەمەریکی بوون پێش هەڵگیرسانی ئەم جەنگە قسەتان لەگەڵ ڤلادمیر پوتندا کرد.
بێرنس: پێموایە سەرۆک بایدن پەیوەندیی تەلەفۆنی هەبوو لەگەڵ پوتندا دوای گەشتەکەی من لە سەرەتای تشرینی دووەمی 2021دا، بەڵام وەک دەزانن ئەو گفتوگۆیەی لەگەڵ پوتندا لە تشرینی دووەمدا هەمبوو، وایە چەند مانگێک پێش هەڵگیرسانی جەنگ، وێنایەکی وەهای لە دیدی مندا کێشا کە لەو ساتەدا پوتن کەسێکە بڕیاری کۆتایی خۆی داوە سەبارەت بە هەڵگیرساندنی جەنگ. پێشتریش لە پوتنم بیستووە چی دەربارەی ئۆکرانیا وتووە و لەو بڕوایەدایە ئۆکرانیا وڵاتێکی ڕاستەقینە نییە، چونکە وڵاتی ڕاستەقینە بەرگری لە خۆی دەکات و دەجەنگێت. بە درێژایی ساڵی ڕابردوو ئۆکرانییەکان بە دیاریکراوی ئەو کردارەیان ئەنجام دا کە پوتن باوەڕی نەدەکرد ئەنجامی بدەن.

مارگارێت: بەڵێ، لە ساڵی 2008دا پوتن بە بەڕێزتانی ڕاگەیاند ئۆکرانیا وڵاتێکی ڕاستەقینە نییە.
بێرنس: بەڵێ. ئەوە تێمایەکی بەردەوامە لە لای پوتن. بەڵام لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا، بە تایبەتی بە درێژایی 15 ساڵی ڕابردوو، کە وەک دەزانن خۆم باڵیۆز بووم لە مۆسکۆ، دیدگای پوتن بەرامبەر بە ئۆکرانیا ڕەقتر بووە. پێموایە پوتن ناتوانێت ڕوسیا وەک هێزێکی مەزن ببینێت، گەر نەتوانێت بژاردەکانی ئۆکرانیا کۆنتڕۆڵ بکات. لەگەڵ بینینی پەرەسەندنی ئۆکرانیا لە دە ساڵی ڕابردوودا، ئەوەی پوتن بە سەربەخۆیی شێلگیرانەی ئۆکرانیا دەیبینێت، پرۆسەی دیموکراسیی ئۆکرانیا و هەنگاونانی ئۆکرانیا بە ئاڕاستەی ڕۆژئاوا لە ڕووی ئابووری و سیاسی و ئەمنییەوە، کە سەرجەم ئەمانە بە شێوەیەکی سەرەکی لە لایەن خودی پوتن خۆیەوە هاندران پاش داگیرکردنی کریمیا لە ساڵی 2014دا. پوتن هەموو ئەمانە وەک هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ بۆ سەر ئەو ئیرادەیە دەبینێت کە لە کڕۆکی دیدگای خۆی وەک سەرکردەیەکی ڕوسی دەدات و بە بۆچوونی من ئەمە بناغەی ئەو توندڕەوییە دڕندانەیەیە کە پوتن دەستی پێ کردووە.



چاوپێکەوتنی بەڕێوەبەری CIA ولیلیام بێرنس لە بەرنامەی "ڕووبەڕووبوونەوەی نەتەوە" 26ی شوباتی 2023 بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ پەخشکرا.
سەرچاوە:
 https://www.cbsnews.com/news/william-burns-cia-director-face-the-nation-transcript-02-26-2023/